Hangi kırıklar onarılır?
Evdeki biblo düşer, kulağı kopar. Otel bahçesindeki figürün kuyruğu kırılır. Mağaza vitrinindeki maskotun eli çatlar. Hepsi aynı soruyla gelir: bu onarılır mı? Çoğu zaman cevap evettir.
Kaplüks'ün onardığı parçalar genellikle polyester, poliüretan, fiberglass ve reçine esaslı objelerdir. Dekoratif figürler, hayvan heykelleri, maskotlar, ayna çerçeveleri ve vitrin objeleri bu gruptadır. Alçı ve bazı seramik parçalar da değerlendirilir. Malzemeyi bilmek yöntemi belirler.
Onarım üç türlüdür. Birincisi temiz kırıktır. Parça kopmuştur ama tamdır. İkincisi çatlaktır. Gövde ayrılmamış ama yarılmıştır. Üçüncüsü kayıptır. Kopan parça kaybolmuş ya da paramparça olmuştur. Her biri farklı bir yol ister.
Kapsam dışında kalanlar da vardır. Tarihî eser ve müze objesi restorasyonu bu işin kapsamında değildir. Güvenliği ilgilendiren taşıyıcı parçalar da onarılmaz. Kaplüks'ün işi dekoratif objeyi yeniden kullanılabilir ve göze hoş hale getirmektir. Prototip ve restorasyon sayfası kapsamı özetler.
Fotoğrafla ön değerlendirme
İlk adım fotoğraftır. Parçanın tamamı, kırık yüzeyler ve kopan parçalar ayrı ayrı çekilir. Kırık yüzeyin yakın çekimi malzemeyi gösterir. Polyester ile alçının kırığı farklı görünür. İçi boş mu dolu mu, bu da kırıktan anlaşılır.
Ölçü de önemlidir. Avuç içi bir biblo ile iki metrelik bir figür aynı şekilde onarılmaz. Yaklaşık yükseklik ve ağırlık yazılır. Parçanın nerede durduğu da belirtilir. İç mekân ile dış mekân son katı farklıdır.
Fotoğrafla her şey kesinleşmez. Bazı çatlaklar yüzeyde küçük görünür ama içeride derinleşir. Bu yüzden ön değerlendirme bir yön verir. Net karar parça atölyede incelendikten sonra verilir.
Bazen onarım yerine yeniden üretim daha mantıklıdır. Parça çok sayıda yerden kırılmışsa ve sağlam bir örneği varsa, o örnekten kalıp almak daha temiz sonuç verebilir. Bu seçenek de açıkça konuşulur.
Yapıştırma, pim ve dolgu
Temiz kırıkta parçalar önce kuru olarak denenir. Yerine tam oturuyor mu, eksik kırıntı var mı bakılır. Kırık yüzeyler temizlenir. Eski yapıştırıcı kalıntısı varsa sökülür. Kötü yapılmış eski bir tamir, yeni onarımın önündeki en büyük engeldir.
İnce ve taşıyıcı parçalarda pim kullanılır. Bacak, kol, boynuz ve kuyruk gibi uzantılara iki taraftan delik açılır. İçine pim yerleştirilir. Yapıştırıcı tek başına yetmez. Pim, parçayı içeriden taşır. Yeniden kırılma riskini azaltır.
Yapıştırma sonrası birleşim çizgisi kalır. Bu çizgi dolgu ile kapatılır. Dolgu kuruduktan sonra zımparalanır ve forma uydurulur. Çatlaklarda da aynı yol izlenir. Çatlak hafifçe açılır, içi doldurulur, yüzey düzeltilir. Yüzey hazırlığının neden bu kadar önemli olduğu yüzey hazırlığı rehberinde anlatılır.
Fiberglass heykellerde kırık genellikle kabukta olur. Kabuğun iç yüzüne yeni elyaf katmanı uygulanır. Dış yüz dolgu ve zımpara ile düzeltilir. Bu yöntem otel ve park figürlerinde sık kullanılır. Ayrıntı otel figürü yenileme yazısında yer alır.
Eksik parça: modelleme ve kalıpla kopya
Kopan parça kaybolmuşsa yeniden yapılır. Simetrik formlarda karşı taraf referans olur. Sol kulak kayıpsa sağ kulak örnek alınır. Sağlam taraftan silikon kalıp alınır, ters çevrilerek eksik taraf üretilir.
Simetri yoksa parça modellenir. Elde fotoğraf varsa o kullanılır. Benzer bir obje varsa ondan yararlanılır. Model önce dijitalde ya da elde şekillendirilir. Sonra gövdeye uydurulur.
3D tarama ve tersine mühendislik bu işte yardımcı olur. Sağlam parça taranır, dijital model elde edilir. Model düzenlenir, 3D baskı ile çıkarılır. Baskı parça doğrudan kullanılabilir ya da kalıp için master model olur.
Aynı objeden birden fazla varsa kalıp avantaj sağlar. Örneğin bir otel bahçesindeki dört figürün aynı noktası kırılmışsa, bir kalıptan dört yedek parça çıkar. Mağaza zincirlerinde vitrin objeleri için de aynı yol kullanılır.
Renk eşleştirme ve son kat
Onarımın görünmez olması renk ile sağlanır. Onarılan bölge astarlanır. Sonra çevresindeki renk eşleştirilir. Eski parçanın rengi zamanla solmuştur. Fabrika rengi değil, şimdiki renk hedef alınır.
Bazen sadece onarılan bölge boyanır. Renk geçişi yumuşatılarak çevreye bağlanır. Bazen ise parçanın tamamı yeniden boyanır. Bu, eski ve yeni boyanın farkını tamamen ortadan kaldırır. Karar parçanın durumuna göre verilir.
Son kat, parçanın parlaklığına göre seçilir. Parlak bir figürü mat bir son kat ile kapatmak onarımı belli eder. Mat ve parlak vernik yazısı farkı anlatır. Dış mekân parçalarında UV dayanımlı son kat kullanılır.
Onarım sırasında yüzey de yenilenebilir. Eski bir figür altın, krom görünüm ya da mermer desen ile yeni bir hayat kazanabilir. Bu seçenekler dekoratif yüzey sayfasında yer alır.
Kırık parça nasıl gönderilir?
Kaplüks Ankara'dadır. Parça elden de getirilebilir, kargo ile de gönderilebilir. Kargoda en büyük risk, kırık parçanın yolda daha fazla kırılmasıdır. Paketleme bu yüzden önemlidir.
Kopan parçalar asla gövdeye bantlanmaz. Her biri ayrı sarılır ve ayrı bir poşete konur. Küçük kırıntılar bile atılmaz. Bir kırıntı, dolgu yerine orijinal malzemeyle onarım yapılmasını sağlayabilir.
Gövde balonlu naylon ile sarılır. Uzantılar ek köpükle korunur. Kutunun içinde boşluk bırakılmaz. Kutuya ad, telefon ve kısa bir not konur. Not, hangi parçanın nereden koptuğunu söyler.
Kargo süreci adım adım kargo ile parça gönder sayfasında anlatılır. Göndermeden önce fotoğraf atmak gereksiz kargoyu önler.
Sık yapılan hatalar
Evde hızlı yapıştırıcıyla birleştirmek. Anlık yapıştırıcı kırığı geçici olarak tutar. Ama yüzeyde iz bırakır ve parçaları çoğu zaman biraz kaymış halde sabitler. Atölyede önce bu yapıştırıcı sökülür. İş uzar, sonuç zorlaşır.
Kırıntıları atmak. Küçük parçalar önemsiz görünür. Oysa her biri orijinal formun bir parçasıdır. Atılan kırıntının yerini dolgu ve modelleme alır.
Kopan parçayı gövdeye bantlayarak göndermek. Kargoda sarsılan parça, gövdeye sürterek kırık yüzeyleri aşındırır. Parçalar ayrı ayrı sarılmalıdır.
Çatlağı görmezden gelmek. Dış mekândaki figürde küçük bir çatlak su alır. Kışın donan su çatlağı büyütür. Erken onarılan çatlak, büyük bir kırığa dönüşmez.
Sadece onarım bölgesini boyatmakta ısrar etmek. Çok solmuş bir parçada yerel boya belli olur. Bazen tüm parçayı yeniden boyamak daha doğal sonuç verir.
Teklif için ne gönderilir?
İlk mesajda fotoğraflar yeter. Parçanın tamamı, kırık yüzeyler ve kopan parçalar ayrı ayrı çekilir. Yaklaşık ölçü ve malzeme biliniyorsa yazılır. Parçanın iç mekânda mı dış mekânda mı durduğu belirtilir.
- Parçanın tamamının fotoğrafı
- Kırık yüzeylerin yakın çekimi
- Kopan parçaların fotoğrafı ya da kayıp olduğu bilgisi
- Yaklaşık yükseklik ve malzeme
- İç mekân ya da dış mekân kullanımı
- Eski bir tamir varsa notu
- Elden mi kargo ile mi geleceği
Bilgileri teklif sayfasından ya da WhatsApp'tan gönderebilirsiniz. Fiyat kırığın türüne, parça boyutuna ve boya ihtiyacına göre çıkar. Bu yazıda rakam yoktur. Ön değerlendirme fotoğrafla, net teklif parça incelendikten sonra verilir.
Otel, AVM ve perakende zincirleri gibi çok sayıda figürü olan işletmeler için dönemsel bakım da planlanabilir. Ayrıntı iş birliği sayfasında yer alır.